Bir B2B hedef listesi hazırlarken listedeki adres sayısı, listenin kalitesi hakkında neredeyse hiçbir şey söylemez. Asıl mesele o adreslerin gerçekten karar vericiye ulaşıp ulaşmadığı ve yazdığınız kişiye yasal olarak yazma hakkınızın olup olmadığıdır. Bu yazıda bir hedef listesini gönderime hazır hale getirirken hangi adreslerin elenmesi gerektiğini ve Türkiye'de ticari e-postanın yasal çerçevesini ele alıyoruz.
E-posta adresinin alan adı firmanınkiyle uyuşuyor mu?
Listelerde en sık gözden kaçan kusur budur. Bir firmanın sitesinde bulunan e-posta adresi, her zaman o firmaya ait değildir. Sık karşılaşılan biçimler:
- Ajans adresi — siteyi yapan dijital ajansın kendi adresi iletişim sayfasında kalmıştır. Kafeye yazdığınız mail ajansın gelen kutusuna düşer.
- Şablon adresi —
info@mysite.comgibi, site şablonundan silinmemiş varsayılan adresler. Hiçbir yere ulaşmaz. - Altyapı adresi — site kurucusunun (Wix, Shopify vb.) otomatik ürettiği sistem adresleri.
Kontrolü otomatikleştirmek basittir: e-postanın alan adı, firmanın web sitesinin alan adıyla karşılaştırılır. Uyuşmuyorsa adres gönderim listesinden çıkarılır ve elle bakılacak listeye alınır. Bu tek kontrol, listeye giren "çalışmayan" adreslerin önemli kısmını temizler.
Şahsi adresler neden elenmelidir?
Bir firmanın tek iletişim adresi Gmail veya Hotmail hesabıysa iki sorun vardır. Birincisi pratik: bu adres çoğu zaman kurumsal karar vericiye değil, işletme sahibinin şahsi kutusuna gider ve ticari e-posta orada kaybolur.
İkincisi ve daha önemlisi hukuki: şahsi e-posta adresi, kişisel veridir.
Kurumsal bir alan adına ait info@firma.com adresiyle bir gerçek
kişinin şahsi hesabı, KVKK açısından aynı kategoride değildir.
Türkiye'de ticari e-posta göndermenin yasal çerçevesi
Ticari elektronik ileti göndermek Türkiye'de 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun ile düzenlenir. Kampanya kurmadan önce bilinmesi gereken temel başlıklar:
Alıcı kim: tacir mi, tüketici mi?
Kanun, alıcının tacir/esnaf olması ile gerçek kişi (tüketici) olması arasında ayrım yapar. Tüketiciye ticari elektronik ileti göndermek için önceden onay alınması gerekir. Tacir ve esnafa yönelik iletilerde ise önceden onay şartı aranmaz — ancak bu, "istediğinizi yazabilirsiniz" anlamına gelmez.
Ret hakkı her iletide bulunmalıdır
Alıcının hiçbir gerekçe göstermeden iletişimi reddedebilmesi zorunludur. Bu, her ticari e-postada tek tıkla çalışan bir çıkış bağlantısı bulunması demektir. Ret talebi geldiğinde alıcı listeden çıkarılmalı ve bir daha yazılmamalıdır — bunun teknik karşılığı kalıcı bir "gönderilmeyecekler" listesidir.
İleti Yönetim Sistemi (İYS)
Ticari elektronik iletiler için İleti Yönetim Sistemi'ne kayıt ve onay/ret kayıtlarının burada tutulması yükümlülüğü bulunur. Kampanya kurulumunda bu adımın atlanması, teknik olarak çalışan ama hukuken sorunlu bir sistem üretir.
İçerikte kimlik açıkça belli olmalıdır
Gönderenin kim olduğu, hangi firma adına yazıldığı ve iletişim bilgileri iletide açıkça yer almalıdır. Alıcının "bu kim, bana neden yazıyor" sorusuna maili okumadan cevap verebilmesi gerekir.
Bu bölüm genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş değildir. Kampanya kurulumundan önce mevzuatın güncel hâli ve kendi durumunuz için hukuk danışmanınıza başvurmanız gerekir.
Bu kontroller elle yapılabilir mi?
Küçük listelerde evet. Yüzlerce firmada ise sürdürülebilir değildir — ve elle yapıldığında en çok atlanan kontrol, adres ile alan adı karşılaştırmasıdır; çünkü tek tek bakmak zaman alır ve gözden kaçar.
Otomatikleştirirken dikkat edilecek nokta şudur: e-posta adresi bulma işi bir yorum değil, bir arama işidir. Adres ya sayfada vardır ya yoktur. Bu ayrımı gözetmeyen bir kurulumda, adresin bulunamadığı durumlarda hatalı veri üretilmesi riski doğar. Sağlayıcınıza sorulacak soru basittir: sistem bir adresi bulamadığında ne yapıyor?
Özet: gönderime hazır liste nasıl anlaşılır?
- Her adresin alan adı firmanın sitesiyle uyuşuyor
- Şahsi ve şablon adresler ayıklanmış
- Mükerrer adresler tekilleştirilmiş
- Her ileti için çalışan bir ret bağlantısı hazır
- Ret talebi geldiğinde çalışacak kalıcı liste kurulu
- Gönderen kimliği ve iletişim bilgileri iletide açık
Sıkça Sorulan Sorular
Türkiye'de firmalara izinsiz ticari e-posta göndermek yasal mı?
Hedef listesindeki e-posta adresi firmaya mı ait, nasıl anlaşılır?
Gmail veya Hotmail adresine kurumsal teklif gönderilmeli mi?
Ticari e-postada ret bağlantısı zorunlu mu?
Yapay zeka hedef listesi hazırlarken e-posta adresi uydurur mu?
Yazar
Doğukan Azer ÇİFTCİYazılım Mühendisi
QuantKOD’da yazılım mühendisi. Ölçeklenebilir mimariler, özel yazılım geliştirme ve doğru teknoloji seçimleri üzerine yazıyor.